آسيب شناسي توليدات محصولات كشاورزي در گلخانه ها

تاسيس يكواحدگلخانه ا ي استاندارد و مطلوب،منتج به كاهش هزينه ها، منابع آبي و افزايش توليد مي‏گردد. هرچندبه لحاظ اقليمي ا یران يك كشور چهار فصل است، ولي بامحدوديت منابع مختلف مواجه مي باشد. لذا توسعه کشت گلخانه ای در دستور قرار می گیرد.

عدم گسترش لازم در کشت گلخانه ای می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. تئوری های بازار رقابت کامل در علم اقتصاد، کاهش سود دهی را بعنوان عامل عمده توسعه یک فعالیت عنوان می کند. در نتیجه برای توسعه گلخانه ها اول باید هزینه ها و درآمدهای گلخانه داران تحلیل و راههای کاهش هزینه های غیر ضروری شناسایی گردد. از طرف دیگر عواملی که باعث کاهش درآمد گلخانه داران می‌شود نیز استخراج گردد.

برای این منظور از طریق پرسشنامه 42 نمونه به روش خوشه ای از شهرستان پاکدشت انتخاب شد. از آنجایی که فعالیت گلخانه های شهرستان پاکدشت گل و گیاهان زینتی و خیار بود . در نتیجه برای افزایش اطمینان 8 نمونه از شهرستان هشتگرد و 8 نمونه از شهرک آوه در شهرستان ساوه به آن اضافه شد. در این تحقیق نرخ بازدهی متوسط در گلخانه ها محاسبه شد این نرخ بطور متوسط کمتر از 10 درصد برآورد می شود. ولی اگر آسیب ها یعنی عواملی که موجب افزایش هزینه ها و کاهش درآمد می‌گردد ، حذف گردد، نرخ بازدهی متوسط می تواند به 29 درصد هم برسد.

عمده ترین آسیب هایی که به گلخانه ها وارد می شد. عبارتند از عدم دسترسی به پایانه های فروش صادراتی و سردخانه ها، عدم دسترسی به شبکه گاز سراسری ، اخذ مالیات مانند واحدهای تولیدی صنعتی ، مشکل ثبت املاک و اسناد بود.

1- آسیب عدم دسترسی به پایانه صادراتی فروش وسردخانه : این آسیب باعث شده بود که گلخانه داران گل و گیاه زینتی در پاکدشت 17 درصد از درآمد خود را از دست بدهند.

این آسیب برای پرورش دهندگان خیار در شهرستان پاکدشت حدود 3 درصد بود. یعنی گلخانه های تولید خیار حدود 3 درصد از درآمد خود را در نتیجه عدم دسترسی به پایانه فروش صادراتی و سردخانه از دست می دهند.

این آسیب برای گلخانه های شهر هشتگرد صفر بود. چون آنها دارای پایانه صادراتی و سرد خانه بودند

این آسیب باعث شده بود، گلخانه داران شهرک آوه حدود 6 درصد از درآمد آنها کاهش یابد.

گلخانه داران شهر هشتگرد مشکل عدم دسترسی به پایانه صادراتی و فروش و سرد خانه را حل کرده بودند. آنها بصورت جمعی یک پایانه فروش و سرد خانه احداث کرده بودند. لذا آنها ضایعات محصولات و کاهش قیمت محصول در بازار نداشتند. پس اگر گلخانه داران سایر مناطق هم ، دور هم جمع شوند و تشکلی ایجاد کنند که آن تشکل سرد خانه و پایانه فروش صادراتی احداث کند. مشکل گلخانه داران حل می شود

2- آسیب نهاده و بذر نامرغوب : آسیب نهاده های نامرغوب باعث شده بود که حدود 3 درصد هزینه‌های گلخانه داران گل و گیاه زینتی پاکدشت افزایش یابد. این آسیب برای گلخانه داران تولید خیار پاکدشت حدود 3 درصد و برای گلخانه داران شهرک آوه حدود 1 درصد بود.

مشکل نهاده های نامرغوب هم با دسترسی به فروش صادراتی و سردخانه قابل حل است. گلخانه دارانی که به پایانه فروش صادراتی دسترسی داشتند، می توانستند نهاده ها و بذرهای مرغوب را نیز از خارج کشور دریافت کنند. یعنی گلخانه داران شهر هشتگرد مشکل کود، سم و بذر نامرغوب نداشتند ولی این مشکل برای شهرستان پاکدشت و ساوه وجود داشت.

3- عدم دسترسی به شبکه گاز سراسری : گلخانه های شهرستان پاکدشت همگی به گاز شهری متصل بودند. ولی گلخانه های شهرستان، هشتگرد و ساوه به گاز متصل نبودند. عدم دسترسی به گاز سراسری باعث تحمیل هزینه اضافی به گلخانه داران می شود. در یک گلخانه سه هزار متری هزینه سوخت گاز در طی سال حدود 70 الی 100 میلیون ریال است. در صورتیکه گلخانه به شبکه وصل نباشد این هزینه برای خرید گازوئیل حدود 400 میلیون ریال است.

عدم دسترسی به شبکه گاز باعث شده بود که حدود 5 درصد هزینه گلخانه داران شهرک آوه افزایش یابد. این رقم برای گلخانه های شهر هشتگرد. 4 درصد بود.

4- مشکل ثبت :مشکل ثبت به معنی مشکل داشتن اسناد مالکیت گلخانه داران است. این مشکل برای شهرک آوه در شهرستان ساوه وجود داشت که باعث شده بود. حدود 4 درصد هزینه های این گلخانه داران افزایش یابد. البته این مشکل باعث ایجاد مشکل دیگری به نام عدم دسترسی گلخانه داران به وام بانکی هم شده بود. که این امر باعث تعطیلی تعدادی از گلخانه ها شده بود.

5- مالیات و عوارض : در شهر هشتگرد، پرداخت عوارض و مالیات مانند، واحدهای صنعتی باعث شده بود که حدود 3 درصد از هزینه های آنها افزایش یابد.

6- مشکل سازمان نظام مهندسی: همه گلخانه داران عنوان می کردند که برای دریافت مجوز از سازمان نظام مهندسی مجبور به پرداخت هزینه ای بطور متوسط 20 میلیون ریال و مدت انتظار 200 روزه با 20 روز پیگیری بوده اند. اگر این هزینه ها باعث ارتقاء گلخانه ها شود. هزینه محسوب نمی‌شود. ولی اگر تأثیری در گلخانه ها نداشته باشد، به نوعی آسیب و هزینه اضافی محسوب می‌شود. گلخانه داران با دلایل مختلف عنوان می کردند که برخورد سازمان نظام مهندسی به نوعی آسیب محسوب می شود. ولی به هرحال وجود این سازمان برای سامان دهی گلخانه‌ها ضرورت دارد. ولی باید فکری برای کاهش این آسیب ها نمود.

7- این تحقیق در سطح محدودی انجام گرفته است. ولی به نظر می رسد کلیه مشکلات گلخانه داران احصا شده باشد. این مشکلات نشانگر فقدان یک تشکل فراگیر و قدرتمند در بین گلخانه داران است. و نتایج قابلیت تعمیم به کل کشور را دارد. یعنی بنظر می رسد گلخانه داران مشکل دیگری نداشته باشند. که شناسایی نشده باشد.

ولی با مطالعه ای که بصورت کلان انجام شد و در قسمت 2.6.3. بیان شده است. مشکل عدم توسعه گلخانه ها در استانهای لرستان، گیلان، سمنان و ایلام حاد می باشد. هر چند مشکل این گلخانه دارن نمی تواند، مشکلی غیر از مشکلات بر شمرده در این تحقیق باشد ولی پیشنهاد می گرد. اطلاعاتی از استانهای فوق الذکر نیز دریافت گردد.

جمع بندی

کلیه مشکلات فوق الذکر می تواند توسط تشکل های فرا گیر و قوی حل و فصل شود. لذا وزارت جهاد کشاورزی می تواند، با تقویت اتحادیه ها و تعاونی های گلخانه داران این مشکلات را حل کند. در این زمینه با آقای مهندس ذوالفقاری مدیر عامل محترم اتحادیه گلخانه داران مذاکره شده ایشان ، فرمودند. اگر اتحادیه در روند، صدور مجوز و تمدید آن دخالت داشته باشد، این اتحادیه با ارتباط مستمر با گلخانه داران قادر به حل این مشکلات هست.

ولی در حال حاضر صدور مجوز بهره برداری گلخانه ها در دست سازمان نظام مهندسی است و اتحادیه هیچ دخالتی در روند صدور و تمدید آن ندارد. پیشنهاد می‌شود. کلیه گلخانه داران برای دریافت مجوز بهره برداری و تمدید آن ابتدا به اتحادیه مربوطه مراجعه و بقیه روند قانونی دریافت مجوز از طریق اتحادیه انجام گیرد. بطوریکه گلخانه داران ابتدا مدارک خود را، به اتحادیه تحویل و اتحادیه روند قانون صدور مجوز را پیگیری کند.

  دانلود کل مقاله

Web Analytics